De kwaliteit van de stedelijke bodem krijgt steeds meer aandacht. Toch ontbreekt in Nederland nog een uniforme manier om deze bodem te monitoren en te verbeteren. Het project “Van bodemfuncties naar bodemsysteem” richt zich op het ontwikkelen van een dergelijke aanpak.
Achtergrond
Bodembeleid in Nederland was lange tijd vooral gericht op het landelijke gebied. Voor die bodems bestaan inmiddels monitoringssystemen, zoals de Open Bodem Index en BLN 2.0. Voor stedelijke bodems ontbreekt een vergelijkbare werkwijze.
Dat is opvallend, omdat juist in steden veel te winnen is op het gebied van klimaatadaptatie, waterbuffering en koolstofopslag. Met de invoering van de Omgevingswet en de beleidslijn Water en Bodem Sturend is het belang van een vitale bodem ook voor stedelijke gebieden nadrukkelijker op de politieke agenda gekomen.
Op dit moment ontbreekt een eenduidige systematiek om de gezondheid van stedelijke bodems te meten en te vertalen naar beleid. Daardoor is het lastig om bodemkwaliteit uit te drukken in een omgevingswaarde en hier consistent op te sturen.
Aanpak
Het project (met een looptijd van januari 2026 tot december 2026) bestaat uit drie onderdelen:
Inventarisatie
Er wordt onderzocht welke kennis, indicatoren en meetmethoden al beschikbaar zijn bij gemeenten, kennisinstellingen en bedrijven. Dit gebeurt via deskresearch, vragenlijsten en interviews.
Roadmap
Op basis van de opgehaalde inzichten wordt één concreet vraagstuk geselecteerd. Dit wordt in het najaar uitgewerkt in een micro learning community.
De overige uitkomsten worden beoordeeld op geschiktheid voor vervolgonderzoek, bijvoorbeeld via een RAAK Publiek- of andere subsidieaanvraag, samen met het netwerk.
Delen en toepassen
De resultaten worden gedeeld via landelijke netwerken, zoals het Bodemsymposium BodemBreed en de Regionale Kennisschakels Bodem (VNG). Ook worden de uitkomsten verwerkt in onderwijs en kennisprogramma’s.
Inhoudelijke focus
Het project richt zich op systeemdenken: het samenbrengen van monitoring, analyse, visualisatie en beleidsvorming in één samenhangend proces. Daarbij wordt gebruikgemaakt van bestaande kennis, onder andere uit studies van Deltares en publicaties zoals Op BodemBasis en BiodiverCity.
Het doel is om te komen tot een procesontwerp en een roadmap waarmee gemeenten op een uniforme manier de staat van hun bodem kunnen meten, duiden en verbeteren.
Resultaat
Het project levert een roadmap op voor een datagedreven handelingsperspectief voor een vitale bodem in de gebouwde omgeving.
Samenwerkingspartners
- Saxion Hogeschool
- De Haagse Hogeschool
- Hogeschool Van Hall Larenstein
- HAS green academy
- Deltares
- Gemeente Enschede
- Gemeente Leiden
- Gemeente Leeuwarden
- Gemeente Rotterdam
- Gemeente Zwolle
- Gemeente Hengelo
- Provincie Overijssel
- Climate Adaptation Services
Daarnaast leveren ook andere partijen input via vragenlijsten en kennisdeling, waaronder Sweco, TAUW, Witteveen+Bos en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
Contact
Heb je vragen of opmerkingen? Neem contact op met Marianne Kroeze-van Oene.
